ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਸੀ। ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਢੁੱਕਵੇਂ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘Belonging: A Journey of Love’ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ, ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਸੁਚੇਤ
ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸੀ ਸੀ।
ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਜੇਕਰ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।”
ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹੇ।
21 ਮਈ 1991 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਪੇਰੰਬਦੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਹੱਤਿਆ
ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ 21 ਮਈ 1991 ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਪੇਰੰਬਦੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਮਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 14 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਉੱਜੜ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਧਮਾਕਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਹੁਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਫਿੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਆਉਣ, ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਸੋਨੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਡਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ
ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਰਾਹੁਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।
ਇਸ ‘ਤੇ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪਾਪਾ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਹੈ ਨਾ?”
ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਦੌਰੇ ਦਾ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਨਾ ਬਦਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਰਾਹੁਲ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਪੇਰੰਬਦੂਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦੇ ਕੋਲ ਬੇਚੈਨੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਐਸਪੀਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜ਼ਿਕਰ
ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀਪੀ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਐਸਪੀਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ (ਐਸਪੀਜੀ) ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਮੀਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵੀਪੀ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਸਪੀਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ
ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸੱਸ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਅਸਰ ਘਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁੜਤਾ-ਧੋਤੀ ਪਹਿਨ ਕੇ ਕੰਧ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਤਿੱਖੀ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਕਈ ਵਾਰ ਘਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਾਲੇ ਮੇਜ਼ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਗੁੱਸਾ
ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਪਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਡ ਦੇਖਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਾਸੂਮ ਸਵਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਕਿਤਾਬ ‘Belonging: A Journey of Love’ ਵਿੱਚ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬਚਪਨ, ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਾਖਲੇ ਤੱਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 544 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ HarperCollins India ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।