ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ Iran ਵਿਚਾਲੇ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੁਣ ਕਈ ਨਵੇਂ ਖੁਲਾਸੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ 10 ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Donald Trump ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ। ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੰਗ ਸੀ ਕਿ United States ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੇ। ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਤ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤੀਜੀ ਸ਼ਰਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਵਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਚੌਥੀ ਸ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪੰਜਵੀਂ ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦਾਖਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸੱਤਵੀਂ ਸ਼ਰਤ ਵਜੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਵਿੱਖੀ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਮੰਗੀ।
ਅੱਠਵੀਂ ਸ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਨੌਵੀਂ ਸ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲ-ਬਦਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਪੱਕੀ ਭਰੋਸਾ ਮੰਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੈਨਿਕ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਬੰਦੀ ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। United Nations ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰਹੀ।
ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਪਰੀਖਿਆ ਹੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਕੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ 10 ਸ਼ਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਟਰੰਪ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ
- ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ
- ਈਰਾਨ ਦਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਤੇ ਕੰਦਰੋਲ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ
- ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਦੇਸ਼ ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ
- ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਪਰ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ 20 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦੀ ਫੀਸ
- ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਚ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਰੱਦ
- ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਰੱਦ
- ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
- ਅਮਰੀਕੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ
- ਯੁੱਧ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।