ਸਾਵਣ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਧਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਹਿਲੇ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਵਣ ਦੇ ਹਰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਿਧੀਵਤ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚੰਗੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਿਆਹੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ, ਰੁਦ੍ਰਾਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰੋ ਅਰਪਿਤ
ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਜਲ, ਗੰਗਾਜਲ, ਦੁੱਧ, ਬੇਲ ਪੱਤਰ, ਭੰਗ, ਧਤੂਰਾ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ “ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਯ” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ, ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਅਤੇ ਮਹਾਮ੍ਰਿਤਿਉਂਜਯ ਮੰਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਟੁੱਟੇ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋਣ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਰੋ ਸ਼ਾਮਲ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੁੱਟੇ ਜਾਂ ਖੰਡਿਤ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਵੀ ਅਰਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖਣ ਧਿਆਨ
ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਨ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮ ਰੱਖਣ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਕਰੋ ਪਰਹੇਜ਼
ਵਰਤ ਦੇ ਦਿਨ ਮਾਸਾਹਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਾਮਸਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਰਹੋ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ, ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਧਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਿਨ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲਾ, ਹਰਾ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ 2026 ਦੀਆਂ ਤਰੀਖਾਂ
ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਸੋਮਵਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਤਰੀਖਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣਗੇ।
- 3 ਅਗਸਤ 2026 – ਪਹਿਲਾ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ
- 10 ਅਗਸਤ 2026 – ਦੂਜਾ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ
- 17 ਅਗਸਤ 2026 – ਤੀਜਾ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ
- 24 ਅਗਸਤ 2026 – ਚੌਥਾ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉੱਜੈਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵੀ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਜੈਨ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕਪਾਟ ਸਾਲ ਭਰ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
Live24Punjabi Analysis : ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ, ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧਰਮ, ਆਸਥਾ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਵਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਰ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਖ਼ਬਰ ਲਈ Live24Punjabi.com ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।