ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਚ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਗਾਦੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ PM ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕੀਤਾ ਐਲਾਨ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਗਠਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵਾਂ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਰਬ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ‘ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ’ ਨੇ ‘ਯਸ਼ਾਰ’ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਾਦੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਬ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ‘ਰਾਆਮ’ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਾਕ ਹਰਜ਼ੋਗ ਕੋਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 67 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। 120 ਮੈਂਬਰੀ ਨੇਸੈੱਟ ਵਿੱਚ 61 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਬਹੁਮਤ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ 67 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਮਿਲਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਰਕਾਰ ਬਣ ਜਾਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸ ਆਗੂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਨੇ ਕੀਤਾ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦਾ ਸਮਰਥਨ

‘ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ’ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਜਨਤਕ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਾਕ ਹਰਜ਼ੋਗ ਕੋਲ ਗਾਦੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ।

ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਦੀਆਂ 11 ਸੀਟਾਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਰਾਆਮ ਕੋਲ 8 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ 19 ਸੀਟਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਅਰਬ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ 120 ਮੈਂਬਰੀ ਨੇਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 19 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਵੱਲੋਂ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਰਕਾਰ ਗਠਨ ਦੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਲ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਈ ਹੈ।

ਰਾਆਮ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਹਮਾਇਤ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਬ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਰਾਆਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੱਠ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗਾਦੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਆਮ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਦੀਆਂ 11 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 67 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਇੱਥੇ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਆਗੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਲ ਵਧੇਰੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਬਣਤਰ ਲਈ ਗਠਜੋੜ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹੇਗੀ।

ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਕੋਲ 53 ਸੀਟਾਂ

ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਹਮਾਇਤੀ ਧਿਰ ਕੋਲ 53 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗਾਦੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਯਹੂਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਕੋਲ 48 ਸੀਟਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਬ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕੋਲ 19 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਧਿਰ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ’ਤੇ 61 ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਬਹੁਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ 53 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ 58 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਕੜਾ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ‘ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਤੌਰਾਹ ਜੁਡਾਇਜ਼ਮ’ ਕੋਲ 7 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਰਕਾਰ ਗਠਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ‘ਦੇਗੇਲ ਹਾਤੋਰਾਹ’ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਹਨ।

ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁਖ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ

ਗਾਦੀ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦਾ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਰੁਖ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 26 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ‘ਚੈਨਲ 12’ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਆਮ ਪਾਰਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਅਰਬ ਜਾਂ ਅਤਿ-ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਯਹੂਦੀ ਪਾਰਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ’ਤੇ ਖਰੀ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਆਮ ਦੇ ਆਗੂ ਮਨਸੂਰ ਅੱਬਾਸ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮੀਕਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਾਇਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਰਥਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ 67 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਗਠਜੋੜੀ ਗੱਲਬਾਤ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੇਗਾ।

ਇਸ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਬ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ 19 ਸੀਟਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਗਠਨ ਦੀ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਅਤੇ ਰਾਆਮ ਵੱਲੋਂ ਆਈਜ਼ਨਕੋਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਮਰਥਨ ਇਸ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।