ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਯਾਤਰੀ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 26 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਵੇਗਾ। ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਰਲ, ਮੇਲ, ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਏਸੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਲਈ ਕਿਰਾਏ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਥਾਨਕ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਿਕ ਸੀਜ਼ਨ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 215 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਜਨਰਲ ਕਲਾਸ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਰੇਲਵੇ ਕਿਰਾਏ ਵਧਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 456 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟ੍ਰੇਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਪੱਛਮੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਸੱਚਖੰਡ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਜਲਾਇਆਵਾਲਾ ਬੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਆਦਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਕਿਰਾਏ ਲਗਭਗ ₹9 ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 ਪੈਸੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ।
ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਏਸੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ 500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਏਸੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ₹10 ਹੋਰ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਦੂਰੀ 800 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਏਸੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ₹16 ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪਵੇਗਾ। ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਏਸੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਕਿਰਾਏ ਵੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ₹20 ਤੋਂ ₹30 ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧਣਗੇ।
ਖਰਚੇ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਕਿਰਾਏ ‘ਚ ਵਾਧਾ
ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ, ਰੂਟਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾ ਲਈ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਰਚੇ ਵਧੇ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਖਰਚ ₹1.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੈਨਸ਼ਨ ਖਰਚ ₹60,000 ਕਰੋੜ ਹੈ। 2024-25 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚ ₹2.63 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਕਿਰਾਏ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਕਿਰਾਏ ਸੋਧ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 600 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਮਾਲੀਆ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।