ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 223,658.17 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ ਨਾਲੋਂ 10.28 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਸੈਣੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ “ਕਿਰਤ ਕਰ, ਨਾਮ ਜਪ, ਵੰਡ ਛਕ” ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੀਐਮ ਸੈਣੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵੰਡ ਨਿਗਮ, ਜਿਸਨੂੰ ਐਗਰੀ ਡਿਸਕੌਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬਿਜਲੀ ਵੰਡ ਨਿਗਮ (HBVN ਅਤੇ DHBVN) ਹਨ। ਨਵਾਂ ਨਿਗਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਐਗਰੀ ਡਿਸਕੌਮ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। “ਹਰ ਨਾਰੀ, ਸਵਸਥ ਨਾਰੀ” ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਸਥ ਨਾਰੀ ਕਲੀਨਿਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਹਾਂਸੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਭਗਵੇਂ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨਾਇਬ ਸੈਣੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ‘ਤੇ ਬਜਟ ਕਾਪੀ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ 2014-15 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ₹1,47,382 ਸੀ, ਜੋ 2023-24 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ ₹3,24,958 ਹੋ ਗਈ (ਆਰਜ਼ੀ ਅਨੁਮਾਨ)। ਇਹ 2024-25 ਵਿੱਚ ₹3,58,171 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ (ਤੁਰੰਤ ਅਨੁਮਾਨ), ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਸਿਰਫ਼ ₹2,19,575 ਸੀ। 2025-26 ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ ₹3,95,618 ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ (ਉੱਨਤ ਅਨੁਮਾਨ)।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਨੇ 2,000 ਨਵੇਂ ਬੀਟਾ ਬੂਥ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੂਥਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 20% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 7 ਨਵੀਆਂ ਪਸ਼ੂ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਅਤੇ 4 ਨਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ। ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ₹30 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਰਿਆਣਾ ਵੈਟਰਨਰੀ ਐਪੀਡੈਮਿਓਲੋਜੀ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੇਸੀ ਕਪਾਹ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ₹3,000 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹4,000 ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਐਥਲੈਟਿਕ ਟਰੈਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਸੈਂਟਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਐਥਲੀਟ ਚਲਾਏਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੈਥਲ, ਝੱਜਰ, ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਜੀਂਦ, ਰੋਹਤਕ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਯਮੁਨਾਨਗਰ, ਸੋਨੀਪਤ, ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਅਤੇ ਪਲਵਲ ਵਿੱਚ 21 ਨਵੇਂ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਤੇ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੇ ਗਏ 10 ਨਵੇਂ ਆਈਐਮਟੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣਗੜ੍ਹ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੋਸ਼ਾਮ, ਜੀਂਦ, ਰੇਵਾੜੀ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਆਈਐਮਟੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਈ-ਭੂਮੀ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮੰਗੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੀਆਂ ਗਈਆਂ 12 ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਖਰੜੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਨੀਤੀ, ਇੱਕ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਵਾਈਸ ਨੀਤੀ, ਇੱਕ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਉਪਕਰਣ ਨੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫੈਕਟਸ, ਗੇਮਿੰਗ, ਕਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਰਿਐਲਿਟੀ (ਏਵੀਜੀਸੀ-ਐਕਸਆਰ) ਨੀਤੀ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ 2026-27 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸੈਣੀ ਨੇ ਖੇਡ, ਯੁਵਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਫਿਟ ਹਰਿਆਣਾ ਮੁਹਿੰਮ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ 30 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਨਹਾਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਖੇਡ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਐਥਲੈਟਿਕ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਮਿੰਨੀ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਐਥਲੀਟ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੈਥਲ, ਝੱਜਰ, ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਜੀਂਦ, ਰੋਹਤਕ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਯਮੁਨਾਨਗਰ, ਸੋਨੀਪਤ, ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਅਤੇ ਪਲਵਲ ਵਿੱਚ 21 ਨਵੇਂ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ “ਮਿਸ਼ਨ ਓਲੰਪਿਕ 2036” ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਰਾਜ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਖੋਜ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲੈਸ ਪੈਰਾ-ਸਪੋਰਟਸ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਅਪਾਹਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੇਡ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।